Dossier Verkiezingen Nederland

Laatste debat voor NL verkiezingen

Het laatste debat voor de Nederlandse verkiezingen is uitgedraaid op een keiharde confrontatie tussen PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher en PVV-leider Geert Wilders over de vraag van wie Nederland eigenlijk is. Asscher stelde dat Nederland van iedereen is, maar daar was Wilders het duidelijk niet over eens.

"Woodstock-teksten. Nederland is van de Nederlanders", aldus de PVV-leider. Hij verwees naar de Turkse Nederlanders die zaterdag in Rotterdam protesteerden. Volgens Wilders was Nederland "inderdaad van iedereen" geweest als zij met de Nederlandse vlag hadden staan zwaaien en het hadden opgenomen voor het land waar zij wonen.

Tweets, geen oplossingen
"Tienduizend boze tweets, nul oplossingen", reageerde Asscher. Hij verweet de Wilders dat de mensen die hij beschimpt meer fatsoen in hun pink hebben, dan Wilders en zijn hele fractie bij elkaar. Uit het slotdebat van de openbare omroep NOS is niet gebleken welke coalities de partijen bereid zijn te vormen na de verkiezingen. Sommige lijsttrekkers reikten elkaar wel voorzichtig de hand, maar in de jacht op de kiezer werden die uitnodigingen voor samenwerking afgeslagen.

Niet van de bank
Lijsttrekker Alexander Pechtold van de linksliberale partij D66 wierp zich op als nieuwe leider van het midden, toen hij uithaalde naar de christendemocratische CDA. Het Binnenhof heeft bestuurderspartij CDA gemist omdat CDA-lijsttrekker Sybrand Buma "niet van de bank af wilde komen", aldus Pechtold. Buma pareerde dat hij juist trots is dat hij "niet bij Rutte op schoot heeft gezeten in het Torentje". 

Energie en klimaat
Ontslagnemend premier Mark Rutte op zijn beurt deed het energie- en klimaatbeleid van de ChristenUnie af als onrealistisch. Volgens de VVD-lijsttrekker kun "je geen hekken in de lucht plaatsen" en gaan er nog viezere Poolse kolencentrales open als er Nederlandse sluiten. 

Rutte wees er ook op dat het vluchtelingenakkoord tussen de EU en Turkije dat de stroom migranten naar West-Europa is opgedroogd, en dat de stoom weer zal aanzwellen als het aan GroenLinks ligt. En dat zou de Nederlandse samenleving niet aankunnen. GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver noemde de deal dan weer "een excuus om weg te kijken".

Wat zeggen de peilingen?
Volgens een laatste opiniepeiling  is de VVD van premier Rutte de grootste partij met 27 zetels, terwijl GroenLinks en D66 elk 20 zetels krijgen. De PVV, die eerder nog aan kop stond in de peilingen, zou zakken naar de vierde plaats met 16 zetels. Volgens de opiniepeilers plukt Rutte de vruchten van de diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije rond de Turkse campagnes voor het referendum. Rutte nam een scherp standpunt in tegen de komst van een Turkse minister naar Nederland, maar riep ook op tot kalmte.

Politiek verslaggever van NOS Ron Fresen noemt het debat "mooi gelijkwaardig". "Niemand is door het ijs gezakt", zegt hij. Volgens hem waren er bij het debat zwevende kiezers te winnen. "Er waren misschien wel 10 tot 15 zetels te verdienen vanavond", aldus Fresen.